ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੀ ਵੰਡ: ਸਮ-ਪਿੱਤਰੀ ਅਤੇ ਨਿਕਟਵਰਤੀ
ਹਿੰਦੂ ਉਤਰਾਧਿਕਾਰ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 12 ਅਤੇ 13 ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ
ਜਦੋਂ ਵਿਰਾਸਤ ਸਮ-ਪਿੱਤਰੀ (Agates) ਜਾਂ ਨਿਕਟਵਰਤੀ (Cognates) ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਹਿੱਸੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ ਵੰਡੇ ਜਾਂਦੇ। ਇੱਥੇ ਉਹ ਵਾਰਸ ਸਾਰੀ ਜਾਇਦਾਦ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਨੇੜਤਾ ਨੂੰ ਨਾਪਣ ਲਈ ਕਾਨੂੰਨ 'ਡਿਗਰੀਆਂ' ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ।
1. ਹਿੱਸਾ ਤੈਅ ਕਰਨ ਦੇ 3 ਮੁੱਖ ਨਿਯਮ
- ਨਿਯਮ 1: ਜਿਸ ਵਾਰਸ ਦੀਆਂ ਡਿਗਰੀਆਂ (Degrees) ਘੱਟ ਹੋਣਗੀਆਂ, ਉਹ ਜਿੱਤ ਜਾਵੇਗਾ। ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, 3 ਡਿਗਰੀ ਵਾਲਾ ਵਾਰਸ 4 ਡਿਗਰੀ ਵਾਲੇ ਵਾਰਸ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ।
- ਨਿਯਮ 2: ਜੇਕਰ ਕੁੱਲ ਡਿਗਰੀਆਂ ਬਰਾਬਰ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਵਾਰਸ ਜਿੱਤੇਗਾ ਜਿਸਦੀ 'ਚੜ੍ਹਦੀ ਲੜੀ' (Ascent) ਵਿੱਚ ਡਿਗਰੀਆਂ ਘੱਟ ਹੋਣਗੀਆਂ।
- ਨਿਯਮ 3: ਜੇਕਰ ਸਭ ਕੁਝ ਬਰਾਬਰ ਹੈ, ਤਾਂ ਹੀ ਵਾਰਸਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਇਦਾਦ ਬਰਾਬਰ ਵੰਡੀ ਜਾਵੇਗੀ।
2. ਡਿਗਰੀਆਂ ਕਿਵੇਂ ਗਿਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ?
| ਰਿਸ਼ਤਾ |
ਕੁੱਲ ਡਿਗਰੀਆਂ |
ਗਿਣਤੀ ਦਾ ਤਰੀਕਾ |
| ਦੋਹਤਾ (ਧੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ) |
2 ਡਿਗਰੀ |
ਧੀ (1) + ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ (1) = 2 |
| ਭਾਣਜਾ (ਭੈਣ ਦਾ ਪੁੱਤਰ) |
4 ਡਿਗਰੀ |
ਮ੍ਰਿਤਕ ਤੋਂ ਪਿਤਾ (1) + ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਭੈਣ (1) + ਭੈਣ ਤੋਂ ਪੁੱਤਰ (1) + ਪਿਤਾ ਤੱਕ ਵਾਪਸੀ... |
| ਚਾਚੇ ਦਾ ਪੁੱਤਰ |
4 ਡਿਗਰੀ |
ਪਿਤਾ (1) → ਦਾਦਾ (1) → ਚਾਚਾ (1) → ਪੁੱਤਰ (1) |
3. ਵੰਡ ਦਾ ਨਮੂਨਾ (Example Diagram)
ਮ੍ਰਿਤਕ ਮਾਲਕ
ਵਾਰਸ 'ੳ'
(3 ਡਿਗਰੀ)
ਵਾਰਸ 'ਅ'
(5 ਡਿਗਰੀ)
ਨਤੀਜਾ: ਸਾਰੀ ਜਾਇਦਾਦ ਵਾਰਸ 'ੳ' ਨੂੰ ਮਿਲੇਗੀ।
4. ਕੀ ਹਿੱਸਾ ਕਦੇ ਅੱਧਾ-ਅੱਧਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸੇ ਵੰਡੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ:
- ਜੇਕਰ ਦੋਵੇਂ ਵਾਰਸ ਸਮ-ਪਿੱਤਰੀ ਹਨ ਅਤੇ ਦੋਵਾਂ ਦੀਆਂ ਡਿਗਰੀਆਂ (ਚੜ੍ਹਦੀਆਂ ਅਤੇ ਉੱਤਰਦੀਆਂ) ਬਿਲਕੁਲ ਇੱਕ ਸਮਾਨ ਹਨ।
- ਜੇਕਰ ਇੱਕੋ ਮਾਂ-ਪਿਓ ਦੇ ਦੋ ਭਤੀਜੇ ਜਾਂ ਦੋ ਭਾਣਜੇ ਵਾਰਸ ਬਣਦੇ ਹਨ (ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪਿਤਾ/ਮਾਂ ਮਰ ਚੁੱਕੇ ਹੋਣ)।
Monty Cyber Cafe ਜਾਣਕਾਰੀ:
ਸਮ-ਪਿੱਤਰੀ ਅਤੇ ਨਿਕਟਵਰਤੀ ਦੀ ਵੰਡ ਵਿੱਚ ਪਟਵਾਰੀ ਲਈ ਵੀ ਹਿਸਾਬ ਲਾਉਣਾ ਔਖਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਾਨੂੰਨ ਮੁਤਾਬਕ ਮ੍ਰਿਤਕ ਨੂੰ 'ਪਹਿਲੀ ਡਿਗਰੀ' ਮੰਨ ਕੇ ਗਿਣਤੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਕੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਿਸੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਾਹਿਰ ਜਾਂ ਤਹਿਸੀਲਦਾਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ, ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਕ ਡਿਗਰੀ ਦਾ ਫਰਕ ਪੂਰੀ ਜਾਇਦਾਦ ਦਾ ਮਾਲਕ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।
Monty Cyber Cafe - ਹਰ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦਾ ਸਹੀ ਹਿਸਾਬ।