ਹਿੰਦੂ ਉਤਰਾਧਿਕਾਰ ਐਕਟ - ਧਾਰਾ 8 ਅਤੇ 9 ਦੀ ਪੂਰੀ ਵਿਆਖਿਆ
ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਮਰਦ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਪਹਿਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ (ਪਤਨੀ, ਬੱਚੇ, ਮਾਂ) ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵਾਰਸ ਜਿਉਂਦਾ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਜਾਇਦਾਦ ਦੂਜੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ (Class-II) ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ 9 ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਗਰੁੱਪ (ਐਂਟਰੀਆਂ) ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਦੂਜੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਨਿਯਮ ਹੈ: "ਪਹਿਲੀ ਐਂਟਰੀ ਵਾਲਾ ਵਾਰਸ ਦੂਜੀ ਐਂਟਰੀ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।" ਯਾਨੀ ਜੇਕਰ ਪਿਤਾ (ਐਂਟਰੀ 1) ਜਿਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਭਰਾ-ਭੈਣ (ਐਂਟਰੀ 2) ਨੂੰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗਾ।
| ਐਂਟਰੀ | ਵਾਰਸਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ |
|---|---|
| I | ਪਿਤਾ (Father) |
| II | (1) ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਧੀ, (2) ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਧੀ ਦੀ ਧੀ, (3) ਭਰਾ, (4) ਭੈਣ |
| III | (1) ਧੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, (2) ਧੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਧੀ, (3) ਧੀ ਦੀ ਧੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, (4) ਧੀ ਦੀ ਧੀ ਦੀ ਧੀ |
| IV | (1) ਭਰਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, (2) ਭੈਣ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, (3) ਭਰਾ ਦੀ ਧੀ, (4) ਭੈਣ ਦੀ ਧੀ |
| V | ਪਿਤਾ ਦਾ ਪਿਤਾ (ਦਾਦਾ), ਪਿਤਾ ਦੀ ਮਾਤਾ (ਦਾਦੀ) |
| VI | ਪਿਤਾ ਦੀ ਵਿਧਵਾ (ਮਤਰੇਈ ਮਾਂ), ਭਰਾ ਦੀ ਵਿਧਵਾ |
| VII | ਪਿਤਾ ਦਾ ਭਰਾ (ਚਾਚਾ/ਤਾਇਆ), ਪਿਤਾ ਦੀ ਭੈਣ (ਭੂਆ) |
| VIII | ਮਾਤਾ ਦਾ ਪਿਤਾ (ਨਾਨਾ), ਮਾਤਾ ਦੀ ਮਾਤਾ (ਨਾਨੀ) |
| IX | ਮਾਤਾ ਦਾ ਭਰਾ (ਮਾਮਾ), ਮਾਤਾ ਦੀ ਭੈਣ (ਮਾਸੀ) |
ਦੂਜੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਦੇ ਕੇਸ ਅਕਸਰ ਅਦਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਚੱਲਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰੀ ਸਾਬਤ ਕਰਨੀ ਔਖੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਕੇਸਾਂ ਵਿੱਚ 'ਕੁਰਸੀਨਾਮਾ' ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣੇ ਰਿਕਾਰਡ (ਸ਼ਜਰਾ ਨਸਬ) ਤੋਂ ਦੇਖ ਕੇ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
Monty Cyber Cafe - ਕਾਨੂੰਨੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਾ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਸਾਥੀ।