ਵਿਰਾਸਤ (Inheritance) ਦੀ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਮਾਲਕ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਵੰਡ ਦੇ ਨਿਯਮ
ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਉਸਦੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਵਾਰਸਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਵਿਰਾਸਤ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੋ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
1. ਵਿਰਾਸਤ ਬਮੂਜਬ ਕੁਰਸੀਨਾਮਾ (Natural Succession)
ਜੇਕਰ ਮਾਲਕ ਨੇ ਕੋਈ ਵਸੀਅਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਜ਼ਮੀਨ ਹਿੰਦੂ ਉਤਰਾਧਿਕਾਰ ਐਕਟ 1956 ਅਨੁਸਾਰ ਕੁਦਰਤੀ ਵਾਰਸਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
- ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 'ਕਲਾਸ-1' ਦੇ ਵਾਰਸਾਂ (ਪਤਨੀ, ਪੁੱਤਰ, ਧੀਆਂ) ਦਾ ਹੱਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
- ਪਟਵਾਰੀ ਵੱਲੋਂ ਇੱਕ ਕੁਰਸੀਨਾਮਾ (Family Tree) ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
- ਨੰਬਰਦਾਰ ਜਾਂ ਪੰਚਾਇਤ ਵਾਰਸਾਂ ਦੀ ਤਸਦੀਕ ਕਰਦੀ ਹੈ।
2. ਵਿਰਾਸਤ ਬਮੂਜਬ ਵਸੀਅਤ (By Will)
ਜੇਕਰ ਮਾਲਕ ਨੇ ਮਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਸੀਅਤ ਲਿਖੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਵਿਰਾਸਤ ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਹੋਵੇਗੀ।
- ਰਜਿਸਟਰਡ ਵਸੀਅਤ: ਇਹ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪੱਕੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
- ਗੈਰ-ਰਜਿਸਟਰਡ (ਖਾਨਗੀ) ਵਸੀਅਤ: ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਾਰ ਦੂਜੇ ਵਾਰਸ ਇਤਰਾਜ਼ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮਾਮਲਾ ਝਗੜੇ ਵਾਲੇ ਇੰਤਕਾਲ ਵਿੱਚ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਜ਼ਰੂਰੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ (Documents Required)
- ਮਾਲਕ ਦਾ ਮੌਤ ਦਾ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ (Death Certificate)
- ਵਾਰਸਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਕਾਰਡ
- ਨੰਬਰਦਾਰ ਵੱਲੋਂ ਤਸਦੀਕਸ਼ੁਦਾ ਵਾਰਸਾਂ ਦੀ ਲਿਸਟ
- ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਜਮ੍ਹਾਂਬੰਦੀ/ਫਰਦ
Monty Cyber Cafe Tip:
ਵਿਰਾਸਤ ਦਾ ਇੰਤਕਾਲ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਲਦੀ ਤੋਂ ਜਲਦੀ ਦਰਜ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਵਾਰਸਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਸੀ ਸਹਿਮਤੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਪਟਵਾਰੀ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਦੇਰੀ ਦੇ ਇੰਤਕਾਲ ਦਰਜ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
Monty Cyber Cafe - ਸਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ, ਸਹੀ ਸਮੇਂ 'ਤੇ।